Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị thành kính di quách hài cốt liệt sĩ đến vị trí an táng

          Mỗi hài cốt liệt sĩ được đưa lên từ lòng đất là một lần lịch sử được đánh thức, một lần lòng biết ơn được chuyển hóa thành hành động cụ thể, một lần lời hứa với những người đã ngã xuống được thực hiện bằng tất cả lòng biết ơn, trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau. Đó là thành quả của quá trình kiên trì thu thập, đối chiếu và thẩm định thông tin; của sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, lực lượng Quân đội, những người nghiên cứu lịch sử, nhân chứng và các tổ chức hỗ trợ gia đình liệt sĩ. Đặc biệt, việc sử dụng tư liệu lịch sử kết hợp khảo sát thực địa đã góp phần chuyển những dấu vết tưởng chừng mờ nhạt thành cơ sở thực tiễn phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được đưa lên từ lòng đất là một lần lịch sử được đánh thức, một lần lòng biết ơn được chuyển hóa thành hành động cụ thể, một lần lời hứa với những người đã ngã xuống được thực hiện bằng tất cả lòng biết ơn, trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau. Đó là thành quả của quá trình kiên trì thu thập, đối chiếu và thẩm định thông tin; của sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, lực lượng Quân đội, những người nghiên cứu lịch sử, nhân chứng và các tổ chức hỗ trợ gia đình liệt sĩ. Đặc biệt, việc sử dụng tư liệu lịch sử kết hợp khảo sát thực địa đã góp phần chuyển những dấu vết tưởng chừng mờ nhạt thành cơ sở thực tiễn phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Ngoài các hài cốt liệt sĩ, lực lượng chức năng còn tìm thấy các hiện vật, di vật của liệt sĩ. Đây đều là các manh mối quý giá để tiếp tục xác minh lịch sử và tìm lại danh tính người đã khuất. Hãy hình dung những người lính đã đi qua chiến tranh với hành trang giản dị: Chiếc ba lô, tấm tăng, chiếc võng và những vật dụng đời thường... Tất cả kỷ vật, di vật còn sót lại sau hàng chục năm có thể là nguồn thông tin quý báu giúp nhận diện, xác minh thêm về thông tin có liên quan đến lịch sử và nhân thân các anh hùng liệt sĩ và cũng là lời nhắc nhở chúng ta rằng, phía sau mỗi bộ hài cốt là một con người bằng xương bằng thịt, từng có quê hương, gia đình, ước mơ và những người thân yêu. Sự trở về ấy vì thế mang ý nghĩa vượt xa một kết quả khai quật. Đó là sự gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã nằm xuống và những người đang sống, giữa ký ức chiến tranh và trách nhiệm gìn giữ hòa bình hôm nay.

Tri ân không chỉ bằng vòng hoa và nén hương

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, theo số liệu cập nhật đến ngày 13/10/2026, đã tìm kiếm, quy tập được 3.611 hài cốt liệt sĩ, đạt 51,59% chỉ tiêu. Trong đó, 2.374 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy ở trong nước, 217 hài cốt liệt sĩ tại Lào và 1.020 hài cốt liệt sĩ tại Campuchia.

Điều đáng quý là chiến dịch không chỉ đặt trọng tâm vào số lượng hài cốt liệt sĩ được tìm thấy. Mục tiêu sâu xa hơn là từng bước xác định đúng danh tính, đưa các anh về với gia đình, quê hương và đồng đội; đồng thời hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu để những trường hợp chưa rõ thông tin không bị lãng quên trong dòng chảy thời gian. Bởi tìm thấy hài cốt liệt sĩ là một bước quan trọng, nhưng xác định được danh tính mới giúp nhiều gia đình có cơ hội khép lại hành trình chờ đợi. Vì vậy, công tác lấy mẫu sinh phẩm, phân tích ADN, đối chiếu dữ liệu di truyền, hồ sơ quân nhân, địa bàn hoạt động và lời kể của nhân chứng cần được triển khai đồng bộ, khoa học, thận trọng. Mỗi kết luận phải bảo đảm căn cứ xác đáng, tôn trọng sự thật lịch sử và phẩm giá của người đã khuất.

Đằng sau những công việc tưởng như thuần túy chuyên môn ấy là một nhiệm vụ giàu tính nhân văn. Một mẫu ADN không chỉ là dữ liệu sinh học; khi được đối chiếu chính xác, nó có thể trở thành chiếc cầu nối giữa người đã hy sinh và những người thân còn sống. Một hồ sơ được bổ sung không chỉ làm đầy kho tư liệu; nó có thể giúp một người mẹ, người vợ, người con tìm thấy câu trả lời mà gia đình đã chờ đợi suốt nhiều năm. Chiến dịch 500 ngày đêm vì thế cần được nhìn nhận như sự kết hợp giữa trách nhiệm chính trị, năng lực tổ chức, thành tựu khoa học và đạo lý dân tộc. Tốc độ phải đi đôi với độ chính xác; quyết tâm phải gắn với tính bền bỉ; ứng dụng công nghệ phải song hành với sự tận tụy, trách nhiệm và lòng nhân ái của những người trực tiếp làm nhiệm vụ.

Chính vì vậy, Lễ truy điệu, an táng không phải điểm kết thúc của nhiệm vụ, mà là sự khẳng định quyết tâm tiếp tục tìm kiếm, xác minh và gìn giữ ký ức về những người đã hy sinh. Đối với các cơ quan chức năng, điều đó đòi hỏi trách nhiệm lâu dài trong quản lý hồ sơ, bảo quản mẫu sinh phẩm, đầu tư năng lực giám định, kết nối dữ liệu và tiếp nhận thông tin từ nhân chứng, thân nhân liệt sĩ. Đối với các địa phương, cần chủ động rà soát địa bàn, phối hợp cung cấp tư liệu, chăm lo các gia đình chính sách và bảo đảm để những người có công luôn nhận được sự quan tâm thiết thực.

Đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ hôm nay, tri ân còn là ý thức trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, giữ vững phẩm chất người quân nhân cách mạng, rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trình độ và sẵn sàng bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Sự hy sinh của các thế hệ đi trước chỉ thực sự được tiếp nối xứng đáng khi hòa bình được gìn giữ, đất nước phát triển và nhân dân có cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Ngày 27/7/2027 đánh dấu 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, một chặng đường dài để đất nước nhìn lại những mất mát, hy sinh và những nghĩa tình sâu nặng được hun đúc qua chiến tranh. Bởi vậy, tinh thần của Chiến dịch 500 ngày đêm phải tiếp tục được chuyển hóa thành hành động cụ thể, có kế hoạch, có kiểm tra, có phối hợp và có kết quả thực chất. Cần phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đơn vị quân đội, công an, chính quyền địa phương, nhà khoa học, tổ chức xã hội và Nhân dân; kết hợp chặt chẽ tư liệu lịch sử với công nghệ hiện đại; trân trọng mọi thông tin có giá trị; đồng thời bảo đảm sự chính xác, minh bạch trong quá trình xác định danh tính.

Quan trọng hơn, công tác Đền ơn đáp nghĩa phải được thực hiện thường xuyên, không chỉ tập trung vào các dịp kỷ niệm. Chăm lo đời sống người có công, hỗ trợ gia đình liệt sĩ, gìn giữ nghĩa trang, giáo dục truyền thống và tìm kiếm những người còn nằm lại đều là những biểu hiện cụ thể của lòng biết ơn. Một xã hội nhân văn không chỉ tưởng nhớ những người đã hy sinh, mà còn có trách nhiệm với những người đang sống trong nỗi đau mất mát do chiến tranh để lại. Và để lời tri ân của dân tộc đối với các anh hùng liệt sĩ mãi mãi không dừng lại./.