Lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Nỗ lực xác định danh tính các liệt sĩ

Tại tỉnh Quảng Trị, Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai trên cả hai hướng: Tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại chiến trường cũ và lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN đối với các phần mộ còn thiếu thông tin. Theo đồng chí Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị, toàn tỉnh hiện có hơn 22.000 phần mộ liệt sĩ tại 124 nghĩa trang. Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm cho các sở, ngành, đơn vị và địa phương; đồng thời rà soát, sàng lọc những nguồn tin có giá trị phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS. Việc thí điểm được thực hiện tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn trước khi tiến hành trên diện rộng, phấn đấu cơ bản hoàn thành lấy mẫu trước ngày 27/7/2027.

Có mặt tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị trong những ngày tháng 5, chúng tôi chứng kiến cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập 584, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị miệt mài thực hiện nhiệm vụ khai quật, cất bốc hài cốt liệt sĩ để lấy mẫu giám định ADN. Công việc bắt đầu từ 6 giờ 30 phút và thường kéo dài đến 11 giờ 30 phút, có ngày quá 12 giờ mới tạm nghỉ; buổi chiều từ 13 giờ 30 phút đến 17 giờ. Giữa cái nắng như đổ lửa ở miền Trung, cán bộ, chiến sĩ vẫn cần mẫn, lặng lẽ làm việc bên từng phần mộ để bảo đảm tiến độ đề ra. Trung bình, quá trình khai quật, lấy mẫu và hoàn trả nguyên trạng một phần mộ kéo dài khoảng 15-20 phút. Mỗi phần mộ phải trải qua quy trình gồm 8 bước, được thực hiện chặt chẽ, cẩn trọng. Chỉ trong 3 ngày, 93 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn đã được khai quật, lấy mẫu và hoàn mộ. Đồng chí Trung tá Nguyễn Trung Thành, Phó Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập 584 chia sẻ: “Chúng tôi luôn thực hiện nhiệm vụ bằng tất cả tình cảm, trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc với các anh hùng liệt sĩ. Tôi và các đồng đội đều cảm thấy vinh dự khi được góp một phần công sức vào công việc đầy ý nghĩa này”.

Cùng với Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, công tác lấy mẫu giám định ADN cũng được triển khai tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Đường 9. Để nâng từng nấm mộ mà không làm thay đổi kết cấu, cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập 584 đã nghiên cứu, tự chế một hệ thống ròng rọc gồm giá đỡ, dây xích, bánh răng và các bộ phận có thể di chuyển. Thiết bị giúp giảm sức người, rút ngắn thời gian thao tác và quan trọng nhất là hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kết cấu của phần mộ. Sau khi tiến hành cất bốc hài cốt và đưa đến khu vực lấy mẫu, cán bộ chuyên môn lựa chọn mẫu răng hoặc xương còn đủ điều kiện để phục vụ giám định ADN. Khi việc lấy mẫu hoàn tất, hài cốt được gói buộc cẩn thận, đặt vào tiểu rồi đưa trở lại đúng vị trí ban đầu. Phần mộ sau đó được hoàn trả nguyên trạng, bảo đảm trang nghiêm. Gạt những giọt mồ hôi đầm đìa trên mặt, Trung tá Ngô Thanh Liêm, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập 584 bày tỏ: “Thời tiết nắng nóng nhưng chúng tôi sẽ luôn nêu cao quyết tâm vì xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với mong mỏi của hàng nghìn gia đình liệt sĩ khắp cả nước”./.