Hoàn thiện mộ liệt sĩ sau lấy mẫu giám định ADN

Có những trường hợp, di vật còn lại đã giúp rút ngắn quá trình xác minh. Liệt sĩ Nguyễn Thanh Lâm, quê Nghệ An, là một trong số đó. Ông hy sinh tại Mặt trận Vị Xuyên năm 1985. Gia đình nhận Giấy báo tử nhưng trong nhiều năm không biết chính xác nơi an táng. Cuối tháng 9/2026, lực lượng chức năng phát hiện hài cốt tại khu vực Bình độ 300 cùng chiếc ví da đã bạc màu và giấy chứng minh cán bộ còn thông tin. Từ các di vật này, kết hợp hồ sơ và xác minh thân nhân, danh tính liệt sĩ Nguyễn Thanh Lâm được xác định. Hơn 40 năm sau ngày hy sinh, hài cốt ông được đưa về quê nhà Nghệ An an táng.

Trường hợp liệt sĩ Lò Văn Phôm, quê Lai Châu, cũng được xác định danh tính từ những thông tin còn lưu lại cùng hài cốt liệt sĩ. Tại Bình độ 300, lực lượng tìm kiếm phát hiện chứng minh nhân dân mang tên Lò Văn Phôm. Sau quá trình đối chiếu hồ sơ, xác minh thông tin và làm việc với thân nhân, danh tính liệt sĩ được xác định chính xác. Theo nguyện vọng gia đình, ngày 05/11/2026, hài cốt liệt sĩ được đưa về Lai Châu để tổ chức Lễ truy điệu, an táng tại quê nhà.

Tuy nhiên, những trường hợp còn giấy tờ rõ thông tin như vậy không nhiều. Sau hơn 40 năm nằm dưới đất đá, nhiều giấy tờ đã mục nát, di vật không còn đủ căn cứ nhận dạng, hài cốt liệt sĩ không còn nguyên vẹn. Khi đó, quá trình xác định danh tính phải dựa trên việc tổng hợp nhiều nguồn: Hồ sơ liệt sĩ, phiên hiệu đơn vị, sơ đồ chiến đấu, vị trí phát hiện, thông tin từ đồng đội cũ, thân nhân và kết quả giám định ADN. Mỗi thông tin đều phải được kiểm tra, đối chiếu trước khi đưa ra kết luận.

* Kết nối dữ liệu, đẩy nhanh xác định danh tính liệt sĩ

Song song với công tác tìm kiếm, quy tập, tỉnh Tuyên Quang đang đẩy nhanh việc thu nhận mẫu sinh phẩm phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu gen. Tỉnh đã hoàn thành lấy mẫu tại 10/10 nghĩa trang liệt sĩ theo kế hoạch. Đối với thân nhân liệt sĩ, đến đầu tháng 11/2026 toàn tỉnh đã thu nhận 4.245 mẫu sinh phẩm, đạt 99,74%. Các mẫu hài cốt đủ điều kiện được thu nhận, bảo quản và chuyển phục vụ giám định, đối chiếu với dữ liệu thân nhân. Việc lấy mẫu ADN tiếp tục được thực hiện song song với rà soát hồ sơ, thông tin đơn vị, vị trí quy tập và các di vật liên quan nhằm bảo đảm độ chính xác cao nhất trước khi xác định danh tính một liệt sĩ.

Đồng chí Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang cho biết, tìm kiếm, quy tập được hài cốt liệt sĩ mới chỉ là một phần của nhiệm vụ. Với những trường hợp chưa xác định được danh tính, các lực lượng tiếp tục phối hợp rà soát thông tin, hồ sơ, thân nhân và các dữ liệu liên quan, với mong muốn từng bước xác định được nhiều nhất danh tính liệt sĩ, đưa các anh trở về với quê hương, gia đình, đồng đội.

Việc hoàn thiện hồ sơ liệt sĩ, mộ liệt sĩ tiếp tục được đặt ra trong giai đoạn 2 của Chiến dịch. Tại Hội nghị sơ kết giai đoạn 1 mới đây, đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh cho biết, địa phương sẽ tiếp tục rà soát nhiệm vụ, đẩy nhanh quy trình xử lý, thẩm định hồ sơ mộ liệt sĩ, mộ tập thể; đồng thời tăng cường tiếp nhận, thu thập, xác minh thông tin từ các đơn vị, địa phương và Nhân dân.