Sau ngày thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (22/12/1944), cao trào cách mạng đã phát triển rộng khắp trong cả nước với đỉnh cao là cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng Tháng 8 năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Nhà nước công nông đầu tiên ở khu vực Đông Nam Châu Á ra đời. Để bảo vệ chính quyền nhân dân, bảo vệ thành quả cách mạng, chuẩn bị kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng vũ trang nhân dân đã phát triển nhanh chóng trong cả nước. Tình hình đó đặt ra đòi hỏi khách quan là cần phải có một cơ quan chuyên trách thực hiện Công tác chính sách trong quân đội. Theo đề nghị của Hội nghị toàn quốc các Chính trị ủy viên khu và Chính trị viên Trung đoàn Quân đội quốc gia Việt Nam, ngày 26/2/1947, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 240/CP thành lập Phòng Thương binh thuộc Chính trị Cục (sau này là Tổng cục Chính trị), Ban Thương binh ở các khu để chuyên trách theo dõi, chỉ đạo công tác thương binh, liệt sĩ trong lực lượng vũ trang. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử đánh dấu sự ra đời về mặt tổ chức của hệ thống ngành Chính sách quân đội, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tổng cục Chính trị và cơ quan chính trị các cấp. Phòng Thương binh thuộc Chính trị Cục là cơ quan chỉ đạo công tác thương binh, liệt sĩ, công tác chính sách đầu tiên trong quân đội. Ngày 31 tháng 12 năm 1996, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 2448/QĐ-QP, lấy ngày 26/02/1947 là ngày truyền thống Ngành Chính sách Quân đội. Ngày 29/5/2008, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành Quyết định số 79/2008/QĐ-BQP về việc thành lập Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc phòng, nhằm đáp ứng yêu cầu có một cơ quan chuyên trách thực thi các chế độ, chính sách BHXH, BHYT trong Quân đội. Sự ra đời của Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc phòng đáp ứng đòi hỏi khách quan, phù hợp với sự phát triển của pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT); thể hiện quyết tâm của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về chính sách an sinh xã hội. Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”; Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 230-NQ/QUTW ngày 02/4/2022 của Quân ủy Trung ương về điều chỉnh tổ chức, biên chế Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo; thực hiện Kết luận của Thường vụ Quân ủy Trung ương về điều chỉnh tổ chức, biên chế QĐND Việt Nam giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo (Thông báo số 3049-TB/TVQU ngày 02/01/2025 của Văn phòng Quân ủy Trung ương), ngày 05/3/2025, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 757/QĐ-BQP về việc sáp nhập Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc phòng và Cục Chính sách, tổ chức lại thành Cục Chính sách - Xã hội thuộc Tổng cục Chính trị. Ngày 25/02/2026, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam ban hành quyết định số 641/QĐ-CT về việc Công nhận Ngày truyền thống Cục Chính sách - Xã hội/TCCT