Đổi mới chính sách bảo hiểm, góp phần chăm lo đời sống của bộ đội và xây dựng Quân đội vững mạnh

Đại tá Phan Vũ Toàn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội/TCCT.

Đại tá Phan Vũ Toàn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách -Xã hội phát biểu tại Hội nghị Tập huấn chuyển giao phần mềm thuộc dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin trong quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của cục chính sách - xã hội/TCCT - giai đoạn 1

Trong suốt tiến trình xây dựng và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, công tác chính sách nói chung và chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, coi đây là hai chính sách trụ cột quan trọng trong hệ thống chính sách an sinh xã hội, vừa trực tiếp chăm lo, bảo đảm quyền lợi cho quân nhân, công nhân viên chức quốc phòng, người lao động và thân nhân, vừa góp phần xây dựng hậu phương quân đội vững mạnh. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh đổi mới, hội nhập quốc tế, xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh”, việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong Quân đội càng có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ mang tính chất bảo đảm an sinh cho lực lượng vũ trang, mà còn trực tiếp góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Công tác bảo hiểm trong Quân đội thời gian qua đã có những bước phát triển quan trọng, đạt nhiều kết quả nổi bật. Các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2023), Luật Bảo hiểm y tế năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) và các nghị định, thông tư hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Quốc phòng được triển khai đồng bộ, bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, chiến sĩ và người lao động. Bảo hiểm y tế thực hiện trong Bộ Quốc phòng đã bảo đảm chăm sóc sức khỏe kịp thời, chất lượng tại hệ thống quân y và dân y. Việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội như: Hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được thực hiện đúng quy định, kịp thời, minh bạch, tạo sự tin tưởng, yên tâm công tác trong toàn quân.

Đặc biệt, sự kiện ngày 29/6/2024 Quốc hội khóa XV (Kỳ họp thứ 7) vừa thông qua Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, đã mở ra bước phát triển mới cho hệ thống chính sách bảo hiểm. Luật đã có nhiều điểm đổi mới quan trọng, như: Mở rộng diện bao phủ đối tượng tham gia, rút ngắn điều kiện thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu (từ 20 năm xuống còn 15 năm), tăng cường chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung và cho phép người lao động bảo lưu, cộng nối thời gian đóng bảo hiểm linh hoạt hơn. Đây là những cải cách thể hiện tính nhân văn, phù hợp với xu thế già hóa dân số; đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi để quân nhân xuất ngũ, chuyển ngành, phục viên, nghỉ hưu được bảo đảm quyền lợi một cách đầy đủ, liên tục, minh bạch, qua đó góp phần củng cố niềm tin, sự gắn bó của quân nhân đối với Quân đội và xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác bảo hiểm trong Quân đội vẫn gặp không ít khó khăn, thách thức. Thực tế cho thấy, một bộ phận quân nhân khi phục viên, xuất ngũ chưa thực sự quan tâm đến việc tiếp tục duy trì tham gia đóng bảo hiểm xã hội, dẫn đến nguy cơ gián đoạn quyền lợi sau này. Công tác quản lý, giải quyết chế độ ở một số đơn vị còn chưa đồng bộ dữ liệu, làm ảnh hưởng đến tiến độ, tính chính xác và minh bạch. Việc liên thông dữ liệu giữa Bộ Quốc phòng với Bảo hiểm xã hội Việt Nam tuy đã được đẩy mạnh nhưng vẫn còn hạn chế, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện về thể chế, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế phối hợp. Đặc biệt, trong điều kiện điều chỉnh chính quyền địa phương 3 cấp xuống còn 2 cấp, yêu cầu đặt ra cho Quân đội là phải chủ động, kịp thời rà soát, cập nhật, chuẩn hóa hồ sơ, dữ liệu để bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, chiến sĩ, đồng thời tránh những xáo trộn, vướng mắc phát sinh.

Trước yêu cầu mới, để công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong Quân đội thực sự trở thành trụ cột vững chắc của chính sách an sinh, cần tập trung thực hiện đồng bộ một số định hướng và giải pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, gắn với xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”. Các cấp ủy, chỉ huy đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo hiểm, bảo đảm mọi cán bộ, chiến sĩ và người lao động đều nhận thức rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm khi tham gia bảo hiểm.

Thứ hai, đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giải quyết chế độ bảo hiểm. Cục Chính sách - Xã hội Bộ Quốc phòng cần tiếp tục hoàn thiện phần mềm quản lý bảo hiểm xã hội - y tế trong toàn quân, kết nối liên thông, đồng bộ dữ liệu với hệ thống của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”, hướng tới số hóa hoàn toàn hồ sơ, xây dựng sổ bảo hiểm xã hội điện tử, thẻ bảo hiểm y tế điện tử, rút ngắn quy trình giải quyết chế độ. Đây là bước đột phá nhằm nâng cao tính chính xác, minh bạch, giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho quân nhân và gia đình.

Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng về ý nghĩa, tầm quan trọng và lợi ích lâu dài của việc tham gia bảo hiểm. Cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp tại đơn vị với khai thác hiệu quả các phương tiện truyền thông, mạng xã hội, cổng thông tin điện tử để bảo hiểm thực sự trở thành “bảo đảm kép”: vừa là quyền lợi thiết thân, vừa là trách nhiệm đối với gia đình và xã hội.

Thứ tư, chủ động nghiên cứu, đề xuất, hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù về bảo hiểm cho quân nhân trong điều kiện phục vụ, chiến đấu đặc biệt, môi trường lao động khắc nghiệt, cường độ cao, môi trường khó khăn, gian khổ và độc hại. Cần có chính sách bảo hiểm y tế bổ sung, bảo hiểm hưu trí linh hoạt và các chế độ phụ trợ khác để bảo đảm công bằng, nhân văn, đồng thời phù hợp với đặc thù nghề nghiệp quân sự.

Thứ năm, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Quốc phòng với Bộ Tài Chính, Bộ Nội Vụ, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan, nhằm tạo sự đồng bộ, thống nhất trong thực hiện chính sách bảo hiểm. Đồng thời, cần phát huy vai trò của hệ thống bệnh viện quân y trong chăm sóc sức khỏe bảo hiểm y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, gắn công tác bảo hiểm với công tác quân y, bảo đảm quân nhân được chăm sóc sức khỏe toàn diện, hiệu quả.

Công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong Quân đội không chỉ là bảo đảm quyền lợi vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ, mà còn thể hiện bản chất nhân văn, tính ưu việt của Nhà nước ta đối với những người đã và đang ngày đêm cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; góp phần củng cố niềm tin, sự gắn bó máu thịt quân - dân, tăng cường sức mạnh tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong thời kỳ mới, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, đơn vị, sự nỗ lực, chủ động của từng cán bộ, chiến sĩ, công tác bảo hiểm trong Quân đội chắc chắn sẽ tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, khẳng định vị trí là trụ cột an sinh vững chắc, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh toàn diện, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.